در آن‌ها خدشه كرد ، ولى استفاضهء آن‌ها سبب مىشود كه به صدور آن‌ها از معصوم يقين پيدا كنيم . به همين جهت مرحوم بجنوردى فرموده است : نهايت وثوق به صدور آن‌ها از معصوم عليه السّلام و تكرار آن‌ها در مواردى ، باعث مىشود كه قطع به صدور آن‌ها از معصوم حاصل شود . « 1 » برخى از فقيهان ، احاديث قاعدهء « الزام » را دليل حرمت بر صورت دوم از مباحث تلقيح مىدانند ، كه در جاى خود به آن اشاره خواهيم كرد ، ولى ظاهر آن است كه اين احاديث بر آن مطلب دلالت ندارد . فقيهان در باب « قصاص » مكرر از قاعدهء « احتياط » سخن گفته‌اند كه بنا بر آن خون مسلم هدر نمىرود ، پس يا بايد قصاص كرد ، و يا ديهء نفس مقتول را پرداخت . بر همين اساس ، آنان در « نكاح » ، در باب حليت و اباحهء فروج و نكاح گفته‌اند كه شارع مقدس به فروج اهمّيت داده و نيز براى عرض و آبرو اهتمامى خاص قائل است . اين‌ها نمونه‌اى از تعبيرات فقيهان در كتاب‌هاى فقهى است كه گفته مىشود از مذاق شارع و شرع مقدس در كتاب‌هاى « نكاح » و « حدود » و « قصاص » استفاده مىشود كه به اين گونه امور اهميّت خاص داده شده و تا ثابت شدن حكم خلاف ، اصل و قاعدهء اوّليه بر آن استوار است . از اين مطلب بايد به عنوان يك قاعدهء كلّى در فقه و روايت‌ها ياد كرد و مىتوان آن را از روايت‌ها و آيه‌هاى فراوانى نيز استنباط نمود . بر همين اساس است كه بايد هنگام فقدان دليل اجتهادى ، به اين قاعدهء اوّليه مراجعه كرد . « 2 » انواع آبستنىهاى مصنوعى امروزه پزشكان متخصص و كارآمد ، از راه تلقيح به گونه‌هاى ذيل ، اسباب تولد نوزادان آزمايش‌گاهى را فراهم كرده‌اند : 1 . تلقيح نطفه مرد در فضاى رحم زن ، تا نطفه در رحم بسته شود و رشد كند .

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . زين الدين جبعى عاملى ، روضه ، ج 9 ، ص 153 ؛ مجمع الفائده ، ج 13 ، ص 167 ، 197 ، 201 و . . .